Motyw metamorfozy wewnętrznej / przemiany bohatera w literaturze

Metamorfoza jest zmianą zachowania, osobowości i/lub wyglądu, więc w każdym przypadku ma ona ogromny wpływ na tego, kto ją przeżywa. Wywołują ją najróżniejsze czynniki, począwszy od traumatycznych wydarzeń, jak śmierć bliskiej osoby czy tragedia narodowa, poprzez wyjątkowe chwile, czego przykładem są narodziny dziecka, skończywszy na dziełach artystycznych, które mogą inspirować człowieka do zmiany swojego postępowania. Przemiana to niewątpliwe bardzo interesujący i wiele mówiący o ludziach proces, dlatego stał się on popularnym motywem literackim. Poniżej przedstawiono jego różne realizacje na przełomie epok.

Mitologia – Dafne

Mitologiczną bohaterką, która przechodzi metamorfozę, jest nimfa Dafne. Jako że zalecał się do niej sam Apollo, a ta nie chciała odwzajemnić jego uczucia, zwróciła się z prośbą o pomoc do najwyższego bóstwa – Gai. Aby ochronić Dafne przed Apollem, Gaja postanowiła przekształcił ją w drzewo wawrzynu, lecz nawet to nie powstrzymało zalotnika, który z rośliny stworzył dla siebie wieniec i nigdy się z nim nie rozstawał. Z tego względu przemiana Dafne w drzewo wawrzynu do dnia dzisiejszego jest symbolem kobiecej niedostępności i dziewictwa.

Biblia – św. Paweł

Droga św. Pawła do zbawienia była długa i wyboista. Na jej początku, jeszcze jako Szaweł i żydowski faryzeusz, przyszły Apostoł był bowiem wrogiem chrześcijan. Aktywnie angażował się w nękanie wyznawców chrystusowej wiary, doprowadzając do wielu aresztowań i wyroków śmierci. Kiedy pod koniec podróży do Damaszku objawił się mu Jezus z pytaniem, dlaczego Go prześladuje, Szawła oślepił Jego blask, w efekcie czego nawrócił się na chrześcijaństwo, przyjął chrzest w Damaszku i zmienił imię na Paweł. Ta metamorfoza całkowicie wyznaczyła przyszłe życie, naprowadzając je na drogę służby Chrystusowi, głoszenia Ewangelii i gorliwej obrony chrześcijan. Przemiana Szawła w Pawła symbolizuje łaskę i umiejętność wybaczania przez Boga.

Biblia – przypowieść o Synu Marnotrawnym

Pozytywną metamorfozę przechodzi również inny biblijny bohater – Syn Marnotrawny. Kiedy przeświadczony o swojej zaradności i samodzielności opuszcza rodzinny dom ojca, a po jakimś czasie z powodu hulaszczego trybu życia roztrwania cały majątek, całkowicie zmienia swoją postawę. Pod wpływem osobistej klęski, doskwierającego mu głodu i samotności przyznaje się przed sobą do popełnionych błędów i przeistacza się z nieodpowiedzialnego lekkoducha w pokornego i dojrzałego człowieka, ostatecznie decydując się na powrót do ojca. Dzięki metamorfozie Syn Marnotrawny dostaje szanse na powrót do normalne życia, dlatego jego przemiana symbolizuje uniżoność wobec Boga, którego metaforą jest z kolei łaskawy i wyrozumiały ojciec.

Legenda o św. Aleksym

Metamorfoza św. Aleksego polega na kompletnej zmianie stylu życia z bardzo dostatniego w ubogie i samotne. Święty urodził się w bogatej i szczęśliwej rodzinie, więc jeśli tylko by chciał, mógł mieć wszystko, czego zapragnie. Decyduje się jednak na porzucenie najbliższych, rozdaje cały swój majątek ludziom potrzebującym i zostaje ascetą, który jako bezdomny żebrak tuła się po świecie. Metamorfoza św. Aleksego jest więc jego świadomym, indywidualnym wyborem i wynika z chęci jak najmocniejszego zbliżenia się do Boga, na co według niego najlepszym sposobem była asceza. Jak wiemy, przemiana okazała się skuteczna, gdyż Aleksy od razu po śmierci dostępuje świętości.

Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki

Tytułowy bohater utworu Ignacego Krasickiego przechodzi głęboką, wewnętrzną metamorfozę pod wpływem odbytej przez siebie podróży do utopijnej krainy Nipu. Przed jej rozpoczęciem Mikołaj Doświadczyński jest postacią niezbyt pozytywną, która uosabia wady charakterystyczne dla sarmatów: jest nieodpowiedzialny, prowadzi hulaszczy tryb życia, często wdaje się w kłótnie, a jego życie jest dość powierzchowne. Kiedy wraca z wyprawy, staje się zupełnie innym człowiekiem: dba o służbę, zaczyna rozsądnie zarządzać gospodarstwem i chce być przykładnym obywatelem. Pobyt w utopijnej krainie zmienił Mikołaja Doświadczynskiego pod względem moralnym i społecznym, sprawiając, że przeistoczył się w przykładnego obywatela i sprawiedliwego pana. Ową metamorfozę można traktować jako drogę do osiągnięcia oświeceniowych cnót, w które wierzył autor dzieła.

VN:F [1.9.22_1171]

Oceń artykuł

Rating: 10.0/10 (17 votes cast)
Motyw metamorfozy wewnętrznej / przemiany bohatera w literaturze, 10.4 out of 10 based on 17 ratings

Strona: 1 2 3 4 5 6 7 8 >>

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>