Motyw rodziny i domu rodzinnego w literaturze

W zachodniej kulturze rodzina jest od lat jedną z najważniejszych wartości. Z myślą o niej planujemy karierę zawodową, zarabiamy pieniądze i poświęcamy wiele swojego czasu, a w zamian zyskujemy wsparcie, poczucie satysfakcji i spełnienia oraz osobiste szczęście. Niestety zdarza się również, że dom rodzinny nie spełnia swojej funkcji i staje się źródłem rozczarowania, smutku czy cierpienia. Znaczenie rodziny dla społeczeństwa oraz różnorodność i uniwersalizm tego toposu zdecydowały, że zyskał on nad wyraz dużą popularność w literaturze.

Antyk i Biblia

Odyseja

Wieloletnia tułaczka Odysa pełna jest śmiertelnych niebezpieczeństwa, z którymi zapewne nie poradziłby sobie, gdyby nie myśl o czekającej na jego powrót rodzinie. Dzięki niej bohater zyskuje determinację w walce i nadzieję na to, że mimo wszystko warto się starać wrócić do domu. Co ważne, ciepłe uczucia Odysa są odwzajemnione przez ukochanego syna i przede wszystkim wierną żonę – Penelopę – która pomimo licznych pokus nie zdradza męża i trwa przy nim wbrew głosom mówiącym, że już dawno nie żyje i dlatego powinna znaleźć sobie innego mężczyznę.

Antygona

Dla tytułowej bohaterki tragedii Sofoklesa rodzina jest fundamentalną wartością. Chęć pogrzebania ukochanego brata, tak jak nakazuje prawo boskie, ale zabraniają zakazy wydane przez władcę – Kreona – przezwycięża w niej strach przed karą śmierci zarządzoną dla każdego, kto zorganizuje pochówek oskarżonemu o zdradę Polinejkesowi. Z kolei dla Kreona rodzina jest mniej istotna niż wierność literze prawa, dlatego przez jego zapalczywość Antygona zostaje ostatecznie skazana na najsurowszą karę, gdyż odważyła się pogrzebać brata. W przypadku tragedii Sofoklesa mamy zatem do czynienia z dramatycznym konfliktem na linii rodzina – prawo, gdzie dla Antygony ważniejsza jest rodzina, a dla Kreona prawo.

Przypowieść o Synu Marnotrawnym

Biblijna Przypowieść o Synu Marnotrawnym ukazuje łaskę ojca, który pomimo błędów, jakie w młodości popełnił nieodpowiedzialny i niewdzięczny syn, przyjął go z powrotem do swojego domu. Dobroduszność ojca symbolizuje miłosierdzie Boga potrafiącego przebaczać ułomnym ludziom nieumiejącym odpowiednio pokierować swoim życiem. Przypowieść pokazuje, że wśród najbliższej rodziny zawsze można znaleźć zrozumienie i empatię, nawet jeśli ma się na sumienia niezbyt chwalebne uczynki i decyzje.

Średniowiecze

Legenda o św. Aleksym

W średniowieczu motyw domu i rodziny pojawia się w „Legendzie o św. Aleksym”. Tytułowy bohater urodził się w bogatej rodzinie i nigdy niczego mu nie brakowało. Opiekunowie wpoili mu zasady religijne i wiarę w Boga, która następnie stała się treścią jego życia. Z tego względu podczas nieskonsumowanej nocy poślubnej Aleksy opuścił żonę oraz najbliższych i udał się na tułaczkę, aby żyć jak asceta. Motyw domu i rodziny w „Legendzie o św. Aleksym” został więc ukazany w odniesieniu do jego opuszczenia przez głównego bohatera. W ten sposób autor obrazuje jego wielką religijność, która jest tak silna, że popycha go nawet do rozłąki z najbliższymi.

Renesans (odrodzenie)

Żywot człowieka poczciwego

Mikołaj Rej w swoim poemacie opowiada historię szlachecko-ziemiańskiej rodziny, która wiedzie szczęśliwe i harmonijne życie na wsi. Bohaterowie spędzają czas na pracy w gospodarstwie i wspólnych uciechach, związanych przede wszystkim z obcowaniem z naturą; razem przechadzają się po ogrodzie, pracują i siedzą przy kominku. Jako rodzina żyją w harmonii z przyrodą i z Bogiem, wiodąc spokojne i poukładane życie. Sprawne zarządzanie gospodarstwem, w którym nawet najemnicy czują się szczęśliwi, daje rodzinie poczucie dostatku i bezpieczeństwa. Mąż i ojciec dba o żonę i dzieci, troszcząc się o nich bardzo mocno. Małżonkowie szanują się nawzajem i zawsze wspierają, czy to w smutku, czy w chwilach szczęścia. W domu żona dba o męża, a on zapewnia jej bezpieczeństwo i środki do życia poprzez sprawne zarządzanie gospodarstwem. Bardzo ważną rolę w rodzinie ukazanej przez Reja odgrywają dzieci, które są przez małżeństwo wychowywane na prawych i cnotliwych obywateli, dzięki czemu wykazują najwyższy szacunek wobec rodziców.

VN:F [1.9.22_1171]

Oceń artykuł

Rating: 10.0/10 (1 vote cast)
Motyw rodziny i domu rodzinnego w literaturze, 10.0 out of 10 based on 1 rating

Strona: 1 2 3 4

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>